Đột Phá Y Tế: Robot Hình Người Lần Đầu Tiên Tham Gia Phẫu Thuật Trực Tiếp

Tại Trung tâm Tương lai Phẫu thuật (CFS) thuộc Đại học UC San Diego, một cột mốc mới trong lĩnh vực công nghệ y khoa vừa được thiết lập khi robot hình người lần đầu tiên được sử dụng trong một ca phẫu thuật trực tiếp. Cụ thể, một bác sĩ phẫu thuật giàu kinh nghiệm đã điều khiển từ xa (teleoperate) một robot hình người mang tên Sergy (được tinh chỉnh từ nguyên mẫu Unitree G1) để tiến hành cắt bỏ túi mật trên một cá thể lợn sống. Trong thử nghiệm thứ hai, độ phức tạp được nâng cao khi hai robot hình người cùng phối hợp làm việc: một đóng vai trò phẫu thuật chính và một đóng vai trò trợ lý.

Mục tiêu cốt lõi của dự án không phải là để AI thay thế con người, mà nhằm giải bài toán thiếu hụt nhân lực y tế toàn cầu. Tiến sĩ Broderick, người trực tiếp điều khiển robot trong thử nghiệm, nhận định rằng tốc độ già hóa dân số đang diễn ra nhanh hơn nhiều so với tốc độ đào tạo bác sĩ phẫu thuật. Mặc dù các hệ thống robot phẫu thuật truyền thống đã tồn tại nhiều thập kỷ, chúng thường có chi phí cực kỳ đắt đỏ và không phải bệnh viện nào cũng có khả năng trang bị. Robot hình người được kỳ vọng sẽ mang lại giải pháp linh hoạt hơn, cho phép một chuyên gia phẫu thuật hàng đầu có thể thực hiện liên tiếp nhiều ca mổ từ xa ở nhiều vị trí địa lý khác nhau mà không cần phải di chuyển.

Tuy nhiên, việc đưa robot hình người vào phòng mổ thực tế vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật nghiêm trọng. Kích thước nguyên mẫu G1 hiện tại chỉ tương đương một đứa trẻ, khiến sải tay và không gian hoạt động bị hạn chế. Khi thao tác trên cơ thể sống, các yếu tố như nhịp thở và lưu lượng máu làm thay đổi cấu trúc mô liên tục, gây khó khăn cho hệ thống theo dõi bằng thị giác máy tính của robot. Bên cạnh đó, phần cứng hiện tại chưa đáp ứng được độ bền: khớp vai của robot bị quá nhiệt chỉ sau 20 phút hoạt động và nhóm nghiên cứu phải sử dụng túi đá để làm mát thủ công. Khả năng tiệt trùng thiết bị để đạt chuẩn y tế trên người cũng là một bài toán chưa có lời giải.

Về lộ trình phát triển tính tự chủ (Autonomy), các nhà nghiên cứu so sánh robot phẫu thuật với xe tự lái. Hệ thống sẽ không lập tức thay thế bác sĩ mà sẽ bắt đầu bằng các tính năng hỗ trợ như: ngăn chặn va chạm với các cơ quan nhạy cảm, hỗ trợ các tác vụ cơ bản và tiến tới tự động hóa một số quy trình khép kín trong tương lai.

Mặc dù ca phẫu thuật thử nghiệm mất nhiều thời gian hơn so với thao tác trực tiếp của con người, sự thành công của "bản nháp" này đã chứng minh tính khả thi của việc ứng dụng robot hình người trong y tế. Đây là bước đệm quan trọng để công nghệ tiếp tục được hoàn thiện, hướng tới kỷ nguyên phẫu thuật từ xa an toàn và phổ cập.

Nguồn tham khảo: (1) Humanoid Robots Are Performing Surgery Now - YouTube